DSC01029Od niedawna w dolnośląskim krajobrazie Dróg Jakubowych można dostrzec ciekawy obiekt – kamienny krzyż, tzw. cruseiro. Jest on jednak trochę odmienny od „przydrożnych Chrystusów” stojących przy polskich drogach i dróżkach. Ów tajemniczy, dwustronny, kamienny krzyż jest zlokalizowany w Jakubowie k. Głogowa i znalazł się tam z inicjatywy p. Stanisława Halarewicza.


Cruseiro to jeden z dwóch charakterystycznych wyznaczników krajobrazu hiszpańskiej Galicji, drugim elementem są słynne spichlerze na wysokich „nóżkach”, przybierające kształt „przydomowych trumienek”, czyli hόrreos.
Przypuszcza się, że w czasach pogańskich w miejscach zlokalizowania cruseiro wznoszono ołtarze poświęcone bóstwom, mającym chronić przed złymi mocami podróżujących i trakty, którymi wędrowali. Na ołtarzach zapalano ogień symbolizujący łączność z zaświatami.
Po chrystianizacji Galicji rolę ołtarzy przejęły cruseiros. Były symbolem wierzeń na danym obszarze, upamiętniały określone wydarzenia lub daną osobę bądź też były drogowskazem dla wędrowców. Najstarsze cruseiros są datowane na XIV w., a tradycja ich wznoszenia odrodziła się w poprzednim stuleciu. Często spotyka się je w centralnych punktach galicyjskich miejscowości lub przy drogach, na ogół przy skrzyżowaniach. Współcześnie można je też dostrzec na prywatnych posesjach jako element przydomowej architektury.
Typowy cruseiro to kamienny postument (wyższy lub niższy), na którym się wznosi „dwustronna” rzeźba Chrystusa (ilustruje różne wydarzenia z Jego życia – np. ukrzyżowanie z jednej strony i majestatyczną postać z drugiej; przykładem może być cruseiro z Melide). Trafiają się też inne odmiany – z jednej strony figura Chrystusa, a z drugiej – postać Madonny, czasami z dzieciątkiem. Można wyróżnić trzy typy cruseiros:
Carral – ma największe znaczenie w kategoriach duchowych,
Melide – najstarszy typ kamiennego krzyża (w mieście Melide),
Hio – typ najbardziej ozdobny i największy. (Źródło: http://caminoways.com/melide-the-oldest-cruceiro-in-galicia#.VKZ249KG_9k, http://www.trevorhuxham.com/ i http://www.galiciaguide.com/Landmarks.html).
A tak prezentuje się polska wersja galicyjskiego cruseiro.

DSC01032 20141019_105029
SONY DSC

Leave Comment